Littekens op de ziel (English below!)
Carin van der Hor, Register Vertrouwenspersoon
Ik ben een externe vertrouwenspersoon voor veel verschillende organisaties - verschillende branches, verschillende soorten werk en personeelsleden, verschillende geografische locaties en verschillende soorten organisatiestructuren.
In die hoedanigheid bied ik ondersteuning aan werknemers en vrijwilligers, maar ik geef ook veel training en bewustwording over het onderwerp veilige en onveilige werkomgevingen.
Uiteraard zijn alle voorbeelden ontdaan van specifieke kenmerken of andere identificeerbare informatie. Alle namen zijn gefingeerd.
All examples have been stripped of specific characteristics or other identifiable information. All names are fictitious.
Dus daar stond ik weer met een microfoon in mijn hand in een zaal vol met mensen, sprekend over wat ik dagelijks tegenkom in mijn beroep: littekens op de ziel.
Het zit me dwars dat wanneer we kijken naar rapporten over sociale veiligheid, er vaak de nadruk ligt op percentages, cijfers en andere 'objectieve' feiten.
De waarheid is: achter die cijfers zitten mensen die op een bepaald moment gekwetst zijn.
Littekens op de ziel: de blijvende impact van onveilige werkomgevingen
In het labyrint van kantoorgangen en fabrieksvloeren, onder het vernis van productiviteit en professionalisme, liggen de onzichtbare wonden die zijn toegebracht door een giftige werkomgeving.
Hoewel deze wonden niet met het blote oog te zien zijn, zijn ze diep in de ziel gegrift en laten ze blijvende littekens achter die nagalmen lang nadat iemand het pand heeft verlaten.
En vertrekken doen ze, die individuen. Soms als individuen, soms als teams of groepen: ze stemmen met hun voeten. Moe, murw, ontmoedigd en teleurgesteld door hun werkgevers.
Pleidooien om in te grijpen zijn vaak aan dovemansoren gericht, dus blijven werknemers maar doorgaan, terwijl hun geest geleidelijk dimt onder het gewicht van voortdurende vijandigheid, micro-agressies, uitsluiting en andere vormen van grensoverschrijdend gedrag. Wanneer ze de organisatie of het bedrijf verlaten, blijven de littekens van hun beproeving hangen, wat een schaduw werpt op hun toekomstige inspanningen en hen vatbaarder maakt voor triggers in hun nieuwe werkomgeving.
Deze ervaringen zijn het gevolg van een probleem dat veel werkplekken teistert: ongecontroleerd machtsmisbruik. Managers en anderen in formele of informele machtsposities hanteren hun autoriteit als een wapen en creëren een sfeer van angst en wantrouwen. In dergelijke omgevingen wordt werknemers vaak hun autonomie ontnomen en wordt hen het zwijgen opgelegd door de onderdrukkende hand van het gezag.
Bovendien voegt de verraderlijke aard van gaslighting nog een extra laag toe aan de giftigheid van bepaalde werkomgevingen.
Gaslighting, een vorm van psychologische manipulatie gericht op het vervormen van iemands realiteitsbesef, wordt door daders vaak gebruikt om het vertrouwen en de geloofwaardigheid van hun slachtoffers te ondermijnen. Door twijfel en verwarring te zaaien, ondermijnen gaslighters effectief het gevoel van eigenwaarde van hun doelwit, waardoor ze zich geïsoleerd en machteloos voelen.
Of het nu gaat om subtiele uitsluiting of meer openlijke vormen van discriminatie: uitsluiting stuurt ook een duidelijke boodschap: je hoort hier niet thuis.
Voor de ontvangers kan de emotionele tol verwoestend zijn en leiden tot gevoelens van isolatie en vervreemding.
Misschien nog wel het meest verraderlijk is de cultuur van zwijgen en toedekken die in veel organisaties heerst, waar slachtoffers worden geconfronteerd met scepticisme of ongeloof als ze met hun ervaringen naar buiten komen. In dergelijke omgevingen worden de daders vaak afgeschermd van aansprakelijkheid, worden hun daden goedgepraat of afgedaan als misverstanden. Of erger nog: hun daden worden goedgepraat omdat ze 'gewoon te waardevol' zijn voor de organisatie om ontslagen of zelfs berispt te worden.
De littekens van een onveilige werkomgeving zijn niet gemakkelijk uit te wissen. Ze blijven hangen in de vorm van angst, depressie en posttraumatische stress, die overlevenden achtervolgen lang nadat ze hun voormalige werkplek hebben verlaten. Zonder adequate ondersteuning en interventie kunnen de wonden die zijn toegebracht door (leidinggevende) pesterijen, uitsluiting, gaslighting en andere vormen van misbruik blijven etteren, waardoor een cyclus van trauma's in stand wordt gehouden die blijft nagalmen in het persoonlijke en professionele leven van het individu.
Om het probleem van onveilige werkomgevingen echt aan te pakken, moeten organisaties de diepgaande impact van emotioneel en psychologisch misbruik op hun werknemers erkennen. Ze moeten een cultuur van empathie en respect bevorderen, waarin slachtoffers zich echt veilig voelen als ze met hun ervaringen naar buiten komen en daders verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden.
Alleen dan kunnen we beginnen met het helen van de littekens die giftige werkplekken hebben toegebracht aan de ziel, en ervoor zorgen dat toekomstige generaties de pijn van het doorstaan van dergelijke trauma's bespaard blijft.
I am an external confidential advisor to many different organizations – different branches, different types of work and workforces, different geographic locations and different types of organization structures.
In that capacity I provide support to employees and volunteers, but I also provide a lot of training and awareness raising on the topic of safe and unsafe work environments.
So there I was at some point this week again, speaking about what I encounter in my profession on a daily basis: scars inflicted on the soul. It’s been bugging me that when we look at reports about social safety, there often is an emphasis on percentages, numbers and other ‘objective’ facts.
The truth is: behind those numbers are people who at some point have been hurt.
Scars on the Soul: the lingering impact of unsafe work environments
In the labyrinth of office corridors and factory floors, beyond the veneer of productivity and professionalism, lie the unseen wounds inflicted by toxic work environments.
These wounds, though not visible to the naked eye, are etched deep into the soul, leaving lasting scars that reverberate long after an individual has left the premises. And leave they do, those individuals. Sometimes as individuals, sometimes as teams or groups: voting with their feet. Tired, numb, disheartened, and disappointed by their employers.
Pleas for intervention often fall on deaf ears, so people soldier on, their spirit gradually dimming under the weight of constant hostility, micro aggressions, exclusion and other forms of transgressive behavior. When they leave the organization or the company, the scars of their ordeal linger, casting a shadow over their future endeavors and making them more susceptible for triggers in their new work environment.
These experiences are the result of an issue plaguing many workplaces: the unchecked abuse of power. Managers and others in positions of formal or informal power wielding their authority like a weapon, creating an atmosphere of fear and mistrust. In such environments, employees are often stripped of their autonomy, their voices silenced by the oppressive hand of authority.
Furthermore, the insidious nature of gaslighting adds another layer of complexity to the toxicity of certain workplaces. Gaslighting, a form of psychological manipulation aimed at distorting an individual's sense of reality, is often employed by perpetrators to undermine their victims' confidence and credibility. By sowing seeds of doubt and confusion, gaslighters effectively erode their targets' self-esteem, leaving them feeling isolated and powerless.
Whether through subtle acts of ostracism or more overt forms of discrimination, exclusion also sends a clear message: you do not belong here. For those on the receiving end, the emotional toll can be devastating, leading to feelings of isolation and alienation.
Perhaps most insidious of all is the culture of silence and cover up that pervades many organizations, where victims of abuse are met with skepticism or outright disbelief when they come forward with their experiences. In such environments, the perpetrators are often shielded from accountability, their actions excused or dismissed as mere misunderstandings. Or worse: their actions excused because they are ‘just too valuable’ for the organization to be let go or even reprimanded.
The scars left by unsafe work environments are not easily erased. They linger in the form of anxiety, depression, and post-traumatic stress, haunting survivors long after they have left their former workplaces. Without adequate support and intervention, the wounds inflicted by (managerial) bullying, exclusion, gaslighting, and other forms of abuse can fester, perpetuating a cycle of trauma that reverberates throughout the individual's personal and professional life.
To truly address the issue of unsafe work environments, organizations must recognize the profound impact of emotional and psychological abuse on their employees. They must foster a culture of empathy and respect, where victims feel truly safe coming forward with their experiences and perpetrators are held accountable for their actions.
Only then can we begin to heal the scars to the soul inflicted by toxic workplaces, ensuring that future generations are spared the pain of enduring such trauma.